DICEN QUE NO HABLAN

Dicen
que no hablan
las plantas,
ni las fuentes,
ni los pájaros,
Ni el onda
con sus rumores,
ni con su brillo
los astros,
Lo dicen,
pero no es cierto,
pues siempre
cuando yo paso,
De mí murmuran
y exclaman:
                                                        —Ahí va la loca soñando
Con la eterna
primavera
de la vida
y de los campos,
Y ya bien pronto,
bien pronto,
tendrá los cabellos
canos,
Y ve temblando,
aterida,
que cubre
la escarcha
el prado.
—Hay canas
en mi cabeza,
hay en los prados
escarcha,
Mas yo prosigo
soñando,
pobre,
incurable sonámbula,
Con la eterna
primavera
de la vida
que se apaga
Y la perenne
frescura
de los campos
y las almas,
Aunque los unos
se agostan
y aunque las otras
se abrasan.
Astros
y fuentes
y flores,
no murmuréis
de mis sueños,
Sin ellos,
¿cómo admiraros
ni cómo vivir sin ellos?

Airiños, aires

                                         Arriba
Abajo
Airiños, airiños aires,                                 
airiños da miña terra;
airiños, airiños aires,
airiños, levaime a ela.
 
   Sin ela vivir non podo,
non podo vivir contenta,
que adonde queira que vaia,
cróbeme unha sombra espesa.
Cróbeme unha espesa nube,
tal preñada de tormentas,
tal de soidás preñada,
que a miña vida envenena.
Levaime, levaime, airiños,
como unha folliña seca,
que seca tamén me puxo
a callentura que queima.
¡Ai!, si non me levás pronto,
airiños da miña terra;
si non me levás, airiños,
quisais xa non me conesan,
que a frebe que de min come,
vaime consumindo lenta,
e no meu corazonciño
tamén traidora se ceiba.
 
   Fun noutro tempo encarnada
como a color de sireixa,
son hoxe descolorida
como os cirios das igrexas,
cal si unha meiga chuchona
a mina sangre bebera.
Voume quedando muchiña
como unha rosa que inverna,
voume sin forzas quedando,
voume quedando morena,
cal unha mouriña moura,
filla de moura ralea.
 
   Levaime, levaime, airiños,
levaime a donde me esperan
unha nai que por min chora,
un pai que sin min n'alenta,
un irmán por quen daría
a sangre das miñas venas,
e un amoriño a quen alma
e vida lle prometera.
Si pronto non me levades,
¡ai!, morrerei de tristeza,
soia nunha terra estraña,
donde estraña me alomean,
donde todo canto miro
tomo me dice: «¡Extranxeira!»
 
   ¡Ai, miña probe casiña!
¡Ai, miña vaca vermella!
Años que balás nos montes,
pombas que arrulás nas eiras,
mozos que atruxás bailando,
redobre das castañetas,
xas-co-rras-chás das cunchiñas,
xurre-xurre das pandeiras,
tambor do tamborileiro,
gaitiña, gaita gallega,
xa non me alegras dicindo:
«¡Muiñeira, muiñeira!»
¡Ai, quen fora paxariño
de leves alas lixeiras!
¡Ai, con que prisa voara,
toliña de tan contenta,
para cantar a alborada
nos campos da miña terra!
Agora mesmo partira,
partira como unha frecha,
sin medo ás sombras da noite,
sin medo da noite negra;
e que chovera ou ventara,
e que ventara ou chovera,
voaría e voaría
hastra que alcansase a vela.
Pero non son paxariño
e irei morrendo de pena,
xa en lágrimas convertida,
xa en sospiriños desfeita.
 
   Doces galleguiños aires,
quitadoiriños de penas,
encantadores das auguas,
amantes das arboredas,
música das verdes canas
do millo das nosas veigas,
alegres compañeiriños,
run-run de tódalas festas,
levaime nas vosas alas
como unha folliña seca.
Non permitás que aquí morra,
airiños da miña terra,
que aínda penso que de morta
hei de sospirar por ela.
Aínda penso, airiños aires,
que dimpois que morta sea,
e aló polo camposanto,
donde enterrada me teñan,
pasés na calada noite
runxindo antre a folla seca,
ou murmuxando medrosos
antre as brancas calaveras;
inda dimpois de mortiña,
airiños da miña terra,
heivos de berrar:
«¡Airiños,
airiños, levaime a ela!»